Af hverju vindorka?

Fyrir liggur að ráðast þarf í aukna orkuöflun á Íslandi til að klára orkuskipti, tryggja samkeppnishæfni Íslands á alþjóðagrundvelli, styrkja atvinnulíf og uppfylla skuldbindingar stjórnvalda á sviði loftslagsmála.

​

Vindorka er endurnýjanlegur orkukostur sem hefur verið í miklum vexti á undanförnum áratugum og hefur gefið góða raun víða í heiminum. Hagkvæmni vindorkuvirkjunar er mjög háð vindgæðum, sem lýsa því hversu vel vindafarið er fallið til orkuframleiðslu og eru aðallega háð meðalvindhraða. Á Íslandi eru vindgæði mikil, eins og flestir landsmenn geta ugglaust getið sér til um. Þau eru t.d. mun meiri en á meginlandi Evrópu, þar sem vindorka skipar víða stóran sess í heildarframleiðslu. Til marks um þetta má nefna, að samkvæmt hermunum er nýtnistuðull vindorku á bilinu 40 – 45% víða á Íslandi, en víða á bilinu 25 – 30% í Evrópu. Nýtnistuðull vatnsaflsvirkjana á Íslandi er um 70% að meðaltali.

​

Ástæðan fyrir því að nýtni vindorku er lægri en nýtni vatnsafls er sú, að ekki er hægt að safna vindi fyrir í lón líkt og vatni, og láta hann flæða stöðugt um hverfla virkjana. Þess vegna er vindorka illa til þess fallin að leika aðalhlutverk í orkuöflun á Íslandi, en prýðilega til þess fallin að leika mikils vert aukahlutverk. Orkubúskapur landsins er alla jafna bestur á sumrin og haustin þegar snjóa hefur leyst og ekki er farið að frysta. Það er jafnframt sá tími sem vindar blása hægast. Þegar kólnar að vetri lækkar í lónum, en það er sá árstími sem orkubúskapurinn er viðkvæmastur. Þá er vindhraði mestur og undir slíkum kringumstæðum getur vindorka hlaupið undir bagga svo um munar. Í krafti aukinnar framleiðslu raforku með vindi er þá hægt að spara vatnið í lónunum þegar það er sem minnst. Þessi jöfnunaráhrif vindorkunnar geta aukið raforkuöryggi og hagkvæmni alls raforkukerfisins. Þess vegna er vindorkan kjörin sem þriðja stoðin í raforkuframleiðslu á Íslandi.

​

Auk þess að henta vel inn í íslenska orkukerfið hafa vindorkuvirkjanir minna fótspor en vatnsaflsvirkjanir og leiða af sér vægari vistkerfisáhrif á hverja framleidda orkueiningu (heimild). Loks eru áhrif af völdum vindorkuvirkjana að mestu leyti afturkræf og hægt að færa svæðið í fyrra horf eftir líftíma verkefnisins.

Af hverju Hólaheiði?

Staðarval fyrir vindorkuvirkjanir er opnara ferli en staðarval fyrir vatnsaflsvirkjanir, sem eru bundnar við fallvötn, og jarðhitavirkjanir, sem eru bundnar við jarðhitasvæði. Valið er háð mörgum þáttum, svo sem ætluðum áhrifum á umhverfi og samfélag, vindgæðum og legu m.t.t. innviða flutningskerfisins og raforkunotenda.

​

Mikil innviðaskuld hefur byggst upp yfir langan tíma í flutningskerfinu á norðaustanverðu landinu og lengi verið ljóst að ráðast þyrfti í bót þar á. Hagkvæmt er að byggja flutningskerfið upp samhliða orkuinnviðum og því hefur lengi legið fyrir, að virkjana er þörf í landshlutanum, þar sem hringtenging flutningskerfisins rofnar. Nú hafa stjórnvöld ákveðið að loka hringtengingunni og virkjunin er mjög vel staðsett í því tilliti, enda hefur Norðurþing skorað á verkefnisstjórn rammaáætlunar að endurmeta flokkun virkjunarinnar frá síðasta ári, þar sem henni var skipað í biðflokk. Sá þrúgandi raforkuskortur sem þjakað hefur landshlutann um árabil, og staðið atvinnulífi og byggðarþróun fyrir þrifum, er helsta ástæðan fyrir því að Norðausturland varð fyrir valinu.

​

Af þeim svæðum sem komu til greina á norðaustanverðu landinu þótti Hólaheiði ákjósanleg af ýmsum ástæðum. Heiðarlandslagið er flatt og opið og vindgæði þar með eindæmum góð. Vegasamgöngur um svæðið eru ágætar þrátt fyrir að það sé tiltölulega strjálbýlt og staðsetningin er þannig að ávinningur framkvæmdarinnar vegur upp á móti þeim umhverfisáhrifunum sem af henni hljótast. Sýnileiki að framkvæmdasvæðinu er lítill eða enginn frá fjölsóttustu ferðamannastöðum í landshlutanum, s.s. Ásbyrgi og Dettifossi, og sjófuglabyggðirnar sem einkenna norðaustanvert landið eru fjarri framkvæmdinni.

Hver er ávinningur verkefnisins Hnotasteins?

Virkjunin mun auka framboð af raforku í nærsamfélaginu sem stuðlar að lægra orkuverði og bættri samkeppnisstöðu atvinnulífsins. Hún ýtir undir fjárfestingu, aukna framleiðslu og fleiri atvinnutækifæri. Einnig verða skatttekjur ríkis og sveitarfélaga umtalsverðar en fasteignagjöld af vindorkuverum miðað við núverandi regluverk er um 1 m.kr. fyrir hvert uppsett megavatt. Vindorkugarður að Hnotasteini er mikilvæg forsenda fyrir hringtengingu flutningskerfisins á NA-landi sem ákveðið hefur verið að ráðast í og mun stórbæta afhendingargetu- og öryggi. Greining sem unnin var fyrir Landsnet (heimild) leiðir í ljós að laun á þeim svæðum sem búa við slíka getu hafa hækkað um 37% meira en laun á svæðum þar sem svigrúm afhendingargetu er minni.

Hver nýtur góðs af virkjuninni?

Ágóðans af uppbyggingunni mun gæta bæði í nærsamfélaginu og á landsvísu. Aukin framleiðsla raforku styrkir orkuöryggi heima fyrir sem og landsins alls, ýtir undir atvinnuuppbyggingu og eykur fjölbreyttni í orkuframleiðslu. Sveitarfélagið fær beint fjárhagslegt framlag í formi fasteignagjalda, auk útsvars vegna nýrra starfa bæði á framkvæmda- og rekstrartíma. Einnig fá stórnotendur raforku aðgang að orku til hefja nýja starfsemi eða til að stækka núverandi framleiðslu og mæta vaxandi eftirspurn.

Hvert fer raforkan sem framleidd verður?

Algengt er að framleiðendur og notendur raforku geri með sér raforkusölusamning, sem kveður á um að tiltekinn notandi geti nýtt þá viðbót sem framleiðandinn bætir inn á kerfið. Einnig má selja raforku á heildsölumarkaði og slíkt fyrirkomulag hefur rutt sér rúms á Íslandi síðastliðin ár. Þannig geta notendur boðið í tiltekið magn raforku eftir þörfum hverju sinni. Ekki hefur verið ákveðið hvernig sölu þeirrar raforku sem framleidd verður að Hnotasteini verður háttað. Hvað sem því líður er ljóst, að aukin framleiðsla eykur framboð á raforku á svæðinu svo um munar. Vindorkuverið verður tengt inn á flutningskerfi Landsnets, sem flytur raforkuna til nærliggjandi svæða þar til eftirspurn hefur verið annað. Rafmagnið ferðast ávallt stystu leið til notenda og þannig munu þeir sem staðsettir eru næst virkjuninni nýta framleiðsluna frá henni. Því munu heimili og fyrirtæki á svæðinu nota framleiðsluna áður en hún kemur t.d. að Bakka á Húsavík til vesturs og Þórshafnar til austurs.

Er hægt að reka vindmyllur við íslenskar aðstæður?

Það er sannarlega hægt að reka vindmyllur á Íslandi. Uppbygging vindorkuvirkjana felur í sér gríðarmikla fjárfestingu sem ekki verður ráðist í nema að undangengnum mjög ítarlegum fýsileikakönnunum. Íslenskt veðurfar er um margt áþekkt því sem þekkist t.d. í Noregi, þar sem fjölmargir vindorkugarðar eru reknir. Áskoranir á borð við ísingu, hviðóttan vind og óveður eru til staðar víðar en á Íslandi. Vindmylluframleiðendur taka mið af þessum aðstæðum og margir þeirra framleiða vindmyllur sem eru hannaðar sérstaklega með þessar áskoranir í huga. Þegar vindur nær styrk sem fer út fyrir framleiðslusvið vindmyllunnar stöðvast framleiðslan, hvirflinum er læst og spöðunum snúið þannig að þeir taki á sig sem minnstan vind. Þetta hefur gerst nokkrum sinnum í Þykkvabænum, þar sem Qair er með tvær vindmyllur á þriðja rekstrarári, og hefur gengið algerlega hnökralaust og sjálfvirkt fyrir sig. Ísingu má fyrirbyggja með afísingarkerfum, svo sem með því að hita spaðana og/eða húða þá með þar til gerðum efnum, sem lúta að sjálfsögðu ströngum umhverfisskilyrðum. Ef ís hleðst upp, þá er það numið sem aflfræðilegt ójafnvægi af stýrikerfi vindmyllunnar, sem stöðvar hana þar til ísinn er bráðinn. Þetta hefur gerst áður í Þykkvabænum og gengið prýðilega.

Hvert verður framlag virkjunarinnar til orkuskipta?

Orkuskipti á Íslandi snúast að miklu leyti um útfösun jarðefnaeldsneytis í samgöngum og aðfangaflutningum, en einnig um að tryggja öruggt aðgengi vaxandi atvinnulífs að hreinni orku. Eftirspurn eftir raforku er að aukast og bætir vindorkugarður að Hnotasteini við afhendingargetu án þess að auka losun. Hún stuðlar þannig að því að Ísland geti tekist á við vaxandi orkuþörf á sjálfbæran hátt og styður viðloftslagsmarkmið íslenskra stjórvalda.

Hversu lengi er verkefnið að jafna kolefnisspor sitt?

Engin losun gróðurhúsalofttegunda verður á rekstrartíma vindorkugarðs frábrugðið því sem gerist í jarðvarma og vatnsaflsvirkjunum vegna niðurbrots lífræns efnis sem fer undir vatn. Hins vegar verður losun í framleiðslu, flutningi, uppsetningu og öðrum þáttum í virðiskeðju vindorku. Er það kolefnisfótspor reiknað með aðferðafræði vistferilsgreiningar. Þar sem það kolefnisfótspor er mjög lítið á hverja framleidda orkueiningu, tekur það vindorku á landi í norðvestur Evrópu einungis um 5,3 mánuði að meðaltali að kolefnisjafna sig (heimild). Kolefnisfótspor vindorku mun minnka eftir því sem meira er af grænni orku í heiminum því þá er hægt að skipta út því jarðefnaeldsneyti sem verið er að nota í framleiðslu og á framkvæmdartíma.

Hversu háar verða vindmyllurnar?

Lokaákvörðun um val á vindmyllum hefur ekki verið tekin en umhverfismatið var unnið út frá vindmyllutegund af gerðinni V162 frá vindmylluframleiðandanum Vestas. Sú vindmylla er 200 m há með spaða í hæstu stöðu og með 7,2 MW uppsett afl. Þetta þýðir ekki að sú tegund verði fyrir valinu heldur að umhverfismatið nái til áhrifa af vindmyllum allt að 200 m háum með fyrrgreint uppsett afl. Valin verður sú týpa og tegund af vindmyllu sem hentar þessu tiltekna svæði best, möguleiki er því að smærri og afkastaminni vindmyllur verði fyrir valinu en vindmyllurnar geta ekki verið hærri.

Hver er nýtnin?

Hermanir sem gerðar voru á grundvelli ítarlegra vindmælinga sem teknar voru á svæðinu frá janúar 2021 til júlí 2023, benda til þess að nýtnihlutfall virkjunarinnar verði rúmlega 45% áður en tekið tillit til viðhalds og annars tilfallandi niðritíma. Nýtnihlutfall vindorkugarðs vísar í hlutfall raunverulegrar framleiðslu og mestu fræðilegu framleiðslu. Þetta þýðir ekki að vindmyllan framleiði einungis 45% tímans.

Hvernig verður framleiðslan jöfnuð?

Með auknum sveigjanleika notenda má ætla að þörfin fyrir fullkomlega jafna framleiðslu sé að einhverju marki á undanhaldi. Að því sögðu eru ýmsar aðferðir við að jafna vindorkuframleiðslu. Qair á 100% hlut í Arctic Hydro og getur nýtt framleiðslu vatnsafslvirkjana þess félags til að jafna framleiðsluna að Hnotasteini. Að auki hafa tekið til starfa heildsölumarkaðir fyrir raforku, en Landsvirkjun hefur einnig gefið út að jöfnunarorka verði seld á hennar vettvangi. Loks má nefna að rafgeymalausnum hefur undið mjög fram á undanförnum árum og má ætla að slíkar lausnir megi nýta til jöfnunar þegar virkjunin rís.

Mun vindorka leiða til hækkunar á raforkuverði?

Að mati Qair mun raforkuverð hækka í ljósi þess að nú þegar er búið að nýta hagkvæmustu vatnsafls- og jarðvarmakosti á Íslandi. Þar sem vindorka á landi er ódýrasti orkukosturinn sem stendur til boða á Íslandi m.t.t. fjárfestingar- og rekstrarkostnaðar, mun innleiðing vindorku vega á móti þeim verðhækkunum sem fyrirséðar eru á næstunni.

Hver greiðir fyrir tenginguna við flutningskerfið?

Landsnet sér um og rekur flutningskerfi raforku sem tengir saman virkjanir, byggðarlög landsins og stórnotendur og flytur raforku til allra. Til að tryggja að verð á flutningi á raforku hækki ekki greiða raforkuframleiðendur fyrir framkvæmdir eða breytinga á flutningskerfinu með svokölluðu kerfisframlagi þegar virkjun er tengd við flutningskerfið. Kerfisframlagið er reiknað af Landsneti og veltur á mörgum breytum eins og arðsemi virkjunar og kostnað þeirra breytinga sem þarf að fara í til að tengja virkjunina. Ef fleiri en einn aðili hagnast af eða ætla að nýta sér þær breytingar á flutningskerfinu sem verða dreifist kerfisframlagið á milli allra þeirra aðila. Netmáli D3 fjallar um kerfisframlag, en hægt er að lesa nánar um það hér (heimild).

Hvernig er með hljóð frá vindmyllum?

Vindmyllur gefa frá sér hljóð, en vindorkugarðurinn uppfyllir reglugerð um hljóðvist (reglugerðin). Hljóðið stafar fyrst og fremst af loftflæði yfir spaðana sem verður til þess að spaðarnir snúast. Við hönnun vindmylla er litið til hljóðvistaráhrifa, og við skipulagningu vindorkugarðsins var sérstaklega tekið tillit til fjarlægðar frá byggð. Hljóð minnkar hratt eftir því sem fjarlægðin eykst, og því eru vindmyllur almennt staðsettar þannig að áhrif á íbúa séu sem minnst. Einnig þarf að hafa í huga að þegar lítill sem enginn vindur er og lítið hljóð kemur frá veðri snúast vindmyllurnar ekki eða mjög hægt sem veldur því að þær gefa frá sér lítið sem ekkert hljóð. Þegar vindmyllurnar eru í fullri framleiðslu er vindasamt og hljóðið frá vindinum hátt og yfirgnæfir því hljóðið frá vindmyllunum. Hljóðvistaráhrif frá fyrirhuguðum vindmyllum eru mest við 8 m/s, en umfram þann vindhraða er hljóðið frá vindinum hærra en í vindmyllunum. Samkvæmt niðurstöðum hljóðvistarmats eru hljóðvistaráhrif metin óveruleg.

Hefur viðhorf nærsamfélagsins verið kannað?

Já, sem hluti af umhverfismatinu var viðhorf nærsamfélagsins kannað með spurningakönnun sem framkvæmd var í upphafi árs 2024 áður en að PCC á Bakka hætti starfsemi. Niðurstöður sýna að afstaða er nokkuð skipt; tæplega helmingur íbúa á áhrifasvæðinu er jákvæður gagnvart vindorkuverinu við Hnotastein, um fimmtungur er hlutlaus og um þriðjungur andvígur.

​

Afstaðan er þó mismunandi eftir svæðum. Til dæmis kom í ljós að svarendur á Húsavík og í nágrenni horfa fremur en aðrir til þess að vindorkuverið leggi til vistvæna orku og sé liður í orkuskiptum. Svarendur á Kópaskeri eru líklegri en aðrir til að horfa til uppbyggingar og tekjuöflunar. Svarendur á Raufarhöfn horfa mun meira en aðrir til atvinnutækifæra og fjölgunar starfa. Á Þórshöfn er áberandi hversu mikla áherslu svarendur leggja á áhrif vindorkuversins á aukið framboð á raforku, raforkuverð og afhendingaröryggi raforku. Á Þórshöfn, sem er á köldu svæði, er ekki alltaf næga og trygga raforku að fá miðað við þarfir samfélagsins, s.s. þegar loðnuvertíð er, og þá þarf stundum að brenna olíu í stað þess að nota rafmagn í vinnslunni.

​

Jákvæðni tengist helst efnahagslegum tækifærum, auknu raforkuframboði og orkuskiptum, en helstu áhyggjur snúa að ásýnd, áhrifum á dýra- og fuglalíf og hljóðvist.

Hver verða áhrif á ferðaþjónustu?

Rannsókn á áhrifum á ferðamenn og ferðaþjónustuaðila var framkvæmd sem hluti af umhverfismati verkefnisins. Niðurstöður leiddu í ljós að áhrifin verði minniháttar. Fyrir nánari upplýsingar er hægt hægt að smella hér.

Verður áfram hægt að ferðast um svæðið?

Já. Ekki eru áform um að girða svæðið af.

Mun virkjunin hafa áhrif á búfénað?

Rannsóknir benda ekki til þess að vindorkuver hafi neikvæð áhrif á búfénað. Dýr aðlagast yfirleitt vel að nærveru vindmylla, líkt og öðrum mannvirkjum í umhverfinu. Reynsla frá löndum þar sem vindorka hefur verið nýtt um árabil sýnir að búfé, svo sem sauðfé og nautgripir, heldur áfram eðlilegri hegðun og beit í nágrenni vindmylla. Engar vísbendingar eru um að vindmyllur hafi skaðleg áhrif á heilsu eða velferð dýra. Vindorkuver eru oft á landbúnaðarsvæðum erlendis, þar sem búfé nýtir svæðið  án teljandi vandkvæða (heimild, heimild). Hross eru reglulega á beit undir vindmyllum Qair í Þykkvabæ án nokkurra vandkvæða.

Hver verða áhrif á fugla?

Áhrif á fugla eru mismunandi eftir tegundum. Notast var við reiknilíkan til að meta áflugshættu fyrir válista- og ábyrgðartegundir og aðrar tegundir sem fljúga mikið um svæðið og var hættan metin bæði á varp- og fartíma. Niðurstöður leiddu í ljós að áhrif á fugla verða lítil. Flestar tegundir hafa mikla tilhneigingu til að forðast vindmyllur og eru því ólíklegar til að lenda í árekstrum. Nokkrar tegundir geta orðið fyrir einhverjum afföllum, en þau eru mjög lítil í samhengi við heildarstofnstærðir. Til dæmis samsvara áætluð árleg afföll heiðlóu aðeins 0,008% af íslenska stofninum, og raunveruleg áhrif gætu orðið enn minni þar sem fuglar forðast svæðið sem er ekki tekið með inn í útreikninga á áflugshættu.

Gripið verður til fjölbreyttra mótvægisaðgerða til að koma í veg fyrir og draga úr áhrifum á fugla. Þar má nefna að uppstilling vindmylla er aðlöguð að vistfræði svæðisins og var gerð í samstarfi við sérfræðinga. Framkvæmdatími tekur mið af varptíma, lýsingu verður haldið í lágmarki og ráðist verður í ýmsar aðrar aðgerðir til að gera svæðið síður aðlaðandi fyrir fugla. Til að mynda stendur til að mála neðsta hluta turnsins í dökkum lit til að auðvelda rjúpum að greina hann frá snjónum að vetri til.

Lögð verður áhersla á vöktun og ráðgjöf sérfræðinga á framkvæmdar- og rekstrartíma, og gripið verður til viðbótaraðgerða ef þörf krefur.

Verður örplastmengun?

Fjölmargar ritrýndar rannsóknir og skýrslur hafa leitt í ljós að tæring spaða vindmylla á landi sé um 8 – 50 grömm á hvern spaða á ári (heimild, heimild, heimild, heimild). Til að setja þessar losunartölur í samhengi, þá losa allar vindmyllur Danmerkur (u.þ.b. 4.800 talsins árið 2024) samanlagt um 10 sinnum minna örplast en sú losun sem verður til vegna skófatnaðs og vegmerkinga í Danmörku og um 1.000 sinnum minna en vegna bíldekkja í Danmörku á hverju ári (heimild). Í úrskurði kærunefndar orkumála í Danmörku, sem heyrir undir danska iðnaðar-, viðskipta- og fjármálaráðuneytið, er áhyggjum varðandi losun örplasts vindmylla vísað á bug á grundvelli þess að rannsóknir leiði ekki í ljós að vindmyllur losi örplast í teljandi magni (heimild, heimild).

Verða áhrif á vatnsból/vatnsverndarsvæði?

Samkvæmt niðurstöðum rannsókna verða engin neikvæð áhrif á vatnsból eða vatnsverndarsvæði enda er framkvæmdarsvæðið utan fjarsvæðis næsta vatnsbóls. Við hönnun, uppbyggingu og rekstur vindorkuversins eru gerðar strangar kröfur um mengunarvarnir til að tryggja að engin skaðleg efni berist í jarðveg eða grunnvatn.

Hver verða sýnileikaáhrifin?

Vindorkugarðurinn mun hafa áhrif á útsýni frá ýmsum stöðum í kringum framkvæmdasvæðið, þar sem ásýnd getur breyst með tilkomu vindmylla og annarra mannvirkja. Áhrifin eru mismunandi eftir staðsetningu og sjónarhornum; þau eru almennt mest þar sem fólk er nær svæðinu eða á þekktum útsýnisstöðum, en minni eftir því sem fjarlægð eykst eða þar sem umhverfið er þegar manngert.

Á framkvæmdatíma verða einnig áhrif vegna tímabundins rasks, en þau verða að mestu felld inn í landslagið að framkvæmdum loknum. Áhrif á ásýnd vara aðallega á rekstrartíma, en geta að einhverju leyti haldist lengur og verið staðbundið varanleg út rekstrartímann. Hins vegar eru flest áhrif að stórum hluta afturkræf þar sem gert er ráð fyrir að mannvirki verði fjarlægð við lok rekstrar.

Lögð verður áhersla á vandaðan frágang og að mannvirki falli sem best að landslagi til að lágmarka sýnileika og draga úr áhrifum á ásýnd.

​

Umhverfismat leiðir í ljós að áhrifin verði óveruleg upp í veruleg eftir mismunandi staðsetningu og sjónarhornum.

​

Hér eru nokkrar líkanmyndir af verkefninu.

Verða blikkandi ljós á vindmyllunum?

Ekki eru í gildi á Íslandi reglugerðir sem kveða skýrt á um hvernig lýsa ber upp vindorkuvirkjanir þó slík reglugerð hafi skv. upplýsingum Qair verið í burðarliðnum um allnokkurt skeið. Qair hefur því átt í samtali við Samgöngustofu varðandi lýsingu vindorkugarðsins að Hnotasteini og hefur fengið sérfræðinga til að hanna hindranalýsingarskema Hnotasteins á grundvelli áhættumats. Niðurstöður þess hafa verið bornar undir Samgöngustofu, en gert er ráð fyrir að vindmyllur á jaðrinum og á hæsta punkti verði búnar rauðum ljósum á vélarhúsunum  sem blikka í takt og verði skermuð af niður á við. Í stuttu máli má segja að nálgun Qair taki mið af regluverki sem er í gildi í Þýskalandi, sem er það evrópuland sem hýsir flestar vindmyllur.

Qair hefur í samtali sínu við Samgöngustofu lagt mikla áherslu á að meðalhófs verði gætt í kröfum um hindranalýsingar, enda leiða hóflegar og sanngjarnar kröfur til vægustu umhverfisáhrifanna.

Fer mikið af steypu í undirstöður?

Vindmyllurnar verða settar upp á stein- og steypuundirstöðum sem verða um 30 m að þvermáli. Gera má ráð fyrir að það þurfi um 700 rúmmetra af steypu í hverja undirstöðu og um 60 tonn af stáli fyrir styrkingar.  Í heildina má gera ráð fyrir að það þurfi um 21.000 rúmmetra af steypu og um 1.800 tonn af stáli til að setja upp vindmyllurnar sem verða 30 talsins. Þessar tölur eru þó gróft mat og fer magn steypu eftir eiginleikum jarðvegsins og lokaákvörðun um gerð vindmylla, en magnið fer eftir stærð vindmyllanna. Gerð verður jarðtæknirannsókn fyrir framkvæmdir til að geta endanlega metið magnið og ákvarðað hönnun undirstaða.

Hvar verður efnistakan?

Gert er ráð fyrir því að nýta efni úr uppgreftri fyrir undirstöður vindmylla eins mikið og hægt er. Vonir standa til þess að meirihluti fylliefnis fáist þannig, en endanlegt umfang liggur ekki fyrir á þessu stigi og verður það ákvarðað við jarðtæknirannsókn þegar nær dregur framkvæmdum. Það efni sem ekki fæst úr uppgreftri verður fengið úr námum sem nýttar voru við vegagerð Norðausturvegar yfir Hólaheiði og því ekki stefnt að því að opna nýjar námur fyrir verkefnið.

Hvar verður vindmyllunum landað/uppskipað?

Gert er ráð fyrir að uppskipun verði á Raufarhöfn. Höfnin er styst frá framkvæmdasvæðinu og einungis ein brú á leiðinni og engar brattar brekkur, sem er mjög hentugt fyrir flutninga á stærri vindmylluhlutunum. Nálægðin við framkvæmdarsvæðið minnkar einnig truflun frá flutningunum þegar þeir standa yfir. Farið verður í ítarlega greiningu á höfninni og þeim breytingum sem þarf að fara í á vegakerfinu áður en flutningar hefjast.

Verða áhrif á vegakerfið?

Þungaflutningar valda sliti á vegakerfinu, en Vegagerðin mælist til þess að ráðist verði í svokallað samgöngumat áður en flutningar hefjast. Samgöngumat er mat á áhrifum á samgöngukerfið og mætti segja að það sé n.k. umhverfismat fyrir vegakerfið og samgönguinnviði. Qair hefur átt í miklu og góðu samráði við Vegagerðina og mun halda því áfram þar til flutningarnir eru yfirstaðnir. Qair mun standa straum af kostnaði við lagfæringar vegakerfisins að flutningunum loknum í samræmi við kröfur Vegagerðarinnar þar að lútandi.

Hvernig og hvenær verður virkjunin tekin niður?

Eftir líftíma fyrirhugaðs vindorkugarðs, sem er að minnsta kosti 25 ár, verður tekin ákvörðun um áframhald  rekstrar eða niðurrif. Qair mun gera ítarlegt mat á vindmyllum, innviðum á svæðinu og þeim árangri sem náðst hefur. Þannig verður metið hvort forsendur séu fyrir áframhaldandi rekstri og ef svo ber undir verður vindorku­garðurinn endurnýjaður með aukna hagkvæmni að leiðarljósi. Ef til niðurrifs kemur verður því þannig háttað að þeir hlutar vindmyllanna sem eru á yfirborði verða teknir niður ásamt safnstöð raforku og fluttir af svæðinu til endurvinnslu. Vegir verða einnig fjarlægðir nema landeigendur óski eftir öðru. Undirstöður verða fjarlægðar, fyllt upp í þær og gengið frá yfirborði á viðeigandi hátt.

Á Qair landið undir verkefnið?

Nei, það er stefna Qair að eiga ekki land undir verkefni sín, heldur leigja það. Í tilfelli þessa verkefnis er framkvæmdarsvæðið í landi Presthóla, Katastaða og Efri-Hóla sem eru í eigu bænda í Núpasveit og hafa leigusamningar verið í gildi síðan þróun verkefnisins hófst.

Hverjir eiga Qair?

Qair Ísland ehf. er 78,6% í eigu franska orkuþróunarfélagsins Qair International, 18,15% í eigu Yard ehf. og 3,25% í eigu P&P Ráðgjöf ehf. Stærstu eigendur Qair International eru:

​

• Franski lífeyrissjóðurinn BPI France (einn stærsti sinnar tegundar í Frakklandi)

• Fjárfestingasjóðirnir DIF Capital Partners, Taylor-DeJongh og RGreen Invest

• Stofnandi félagsins, Jean-March Bouchet, í gegnum eignarhaldsfélag sitt Captain Watt